Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων

Ευρύτερο Πλαίσιο

Γιατί μιλάμε όλο και συχνότερα για την εξωστρέφεια των επιχειρήσεων και τη δυνατότητα να εξάγουν τα προϊόντα τους σε διεθνείς αγορές; Γιατί η διεθνοποίηση αποτελεί μεγάλο στοίχημα για τις επιχειρήσεις, και ταυτόχρονα μια ιδιαίτερα σύνθετη πρόκληση; Γιατί οι επιχειρήσεις συναντούν σημαντικά εμπόδια όταν προσπαθούν να επεκταθούν σε αγορές του εξωτερικού, και πώς τα αντιμετωπίζουν συνήθως;

Σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται συνεχώς, η εξωστρέφεια αποτελεί μια από τις βασικές σταθερές ανάπτυξης της σύγχρονης επιχειρηματικότητας, που αναδεικνύει ταυτόχρονα και την ανθεκτικότητα των Ελληνικών επιχειρήσεων. Προωθεί τις βιώσιμες και παραγωγικές επενδύσεις, δημιουργεί νέες θέσεις απασχόλησης, και συμβάλλει στα δημόσια έσοδα. Η ενίσχυση της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων αποτελούν τα τελευταία χρόνια βασικές προτεραιότητες για την Ευρώπη και την Ελλάδα, λαμβάνοντας υπόψη τις ισχυρές ανταγωνιστικές πιέσεις από τις επιχειρήσεις διαφορετικών περιοχών του πλανήτη. 

Οι προκλήσεις της εξωστρέφειας έρχονται να υπογραμμίσουν την ανάγκη για πιο στοχευμένη δράση στήριξης των επιχειρήσεων, και ιδιαίτερα των μικρών, πολύ μικρών και μεσαίων, αλλά και των νεοφυών που κάνουν τα πρώτα τους βήματα προς τις διεθνείς αγορές. Η ενίσχυση της εξωστρέφειας και των διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών διατρέχει την Εθνική Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης και την περιφερειακή εξειδίκευσή της, ενώ στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της Περιφέρειας Αττικής ενσωματώνεται ο στόχος για την ενίσχυση της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων της Αττικής και την αναβάθμιση της παρουσίας των επιχειρήσεων και προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

Ο άξονας ερευνών και μελετών «Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων» εξετάζει τις προκλήσεις της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας για τις επιχειρήσεις της Αττικής, τους παράγοντες που διευκολύνουν στην κατεύθυνση αυτή, αλλά και αυτούς που εμποδίζουν αντίστοιχες προσπάθειες. Ουσιαστικό ζητούμενο είναι οι στρατηγικές και πρακτικές που μπορούν να υιοθετήσουν οι επιχειρήσεις για να αξιοποιήσουν με επιτυχία τις ευκαιρίες διεθνοποίησης που διανοίγονται, καθώς και οι πολιτικές και τα μέτρα που θα μπορούσαν να τις ενδυναμώσουν στην κατεύθυνση αυτή.

Στρατηγική

Οι στόχοι του άξονα ερευνών και μελετών «Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων» είναι οι ακόλουθοι:

• Να αξιοποιηθούν σύγχρονες ερευνητικές μεθοδολογίες για τη διερεύνηση των κύριων επιταχυντών (drivers) και εμποδίων (barriers) που συναντούν οι επιχειρήσεις της Αττικής στην προσπάθειά τους να διεθνοποιηθούν και να γίνουν πιο εξωστρεφείς.
• Να εξεταστεί σε βάθος πώς οι επιχειρήσεις της Αττικής, και ιδιαίτερα οι νεοφυείς, μπορούν να εντοπίσουν, να αξιολογήσουν, να σχεδιάσουν και να πραγματοποιήσουν με επιτυχία κινήσεις εισόδου σε νέες αγορές και εδραίωσης της παρουσίας τους εκεί.
• Να διαμορφωθούν τεκμηριωμένες προτάσεις για στρατηγικές, μεθοδολογίες και πρακτικές που θα μπορούν να αξιοποιήσουν οι επιχειρήσεις ώστε να επιταχύνουν το βηματισμό τους προς την εξωστρέφεια και την ανταγωνιστικότητα, με τρόπο αποτελεσματικό και αποδοτικό για τις ίδιες και το δυναμικό τους
• Να διαμορφωθούν τεκμηριωμένες προτάσεις για πολιτικές, μέτρα και προγράμματα, εστιάζοντας στην Αττική, για ουσιαστικότερη υποστήριξη της εξωστρέφειας και της διεθνοποίησης των επιχειρήσεων

Μελέτες – Έρευνες Άξονα (σε προγραμματισμό)

1. Έρευνα για τις επιχειρησιακές δράσεις και πολιτικές για την ανάπτυξη της εξωστρέφειας, διεθνοποίησης και ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
2. Μελέτη για την υποστήριξη της εξωστρέφειας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας νέων μικρών επιχειρήσεων στην Περιφέρεια Αττικής.
3. Πολιτικές και δράσεις για την προώθηση και βελτίωση της εξωστρέφειας, διεθνοποίησης και ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων

Οι παραπάνω μελέτες και έρευνες προέκυψαν από ειδική Μελέτη Μεθοδολογίας και Προγραμματισμού Ερευνητικών Δραστηριοτήτων που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Παρατηρητηρίου Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας. Θα υλοποιηθούν από τη Μονάδα Ερευνών και Αναλύσεων του Παρατηρητηρίου και τον ανάδοχο που θα επιλεγεί κατόπιν σχετικής διαγωνιστικής διαδικασίας που βρίσκεται υπό σχεδιασμό.

Οι έρευνες του άξονα «Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων» και τα αποτελέσματά τους θα είναι χρήσιμα σε επιχειρήσεις της Αττικής και στελέχη τους, σε επενδυτές νέων και υφιστάμενων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών, σε παραγωγικούς και επιχειρηματικούς φορείς, εξαγωγικούς συνδέσμους, δίκτυα επιχειρήσεων, ερευνητικά ιδρύματα, και σε φορείς που χαράσσουν και υλοποιούν δημόσιες πολιτικές σε περιφερειακό, αλλά και σε κεντρικό επίπεδο.α

Φορείς

Δυνητικά ωφελούμενοι μπορεί να είναι

• Επιχειρήσεις-επιχειρηματίες της Περιφέρειας Αττικής (ιδίως μικρομεσαίες και νεοφυείς που εξετάζουν τις δυνατότητες διεθνοποίησης και εξωστρέφειας)

• Παραγωγικοί φορείς και εξαγωγικές ενώσεις

• Φορείς χάραξης και άσκησης πολιτικής σε περιφερειακό επίπεδο (όπως η ίδια η Περιφέρεια Αττικής) και κεντρικό επίπεδο (αρμόδια Υπουργεία, Enterprise Greece, Export Credit Greece κα.)

• Υφιστάμενοι και δυνητικοί επενδυτές κ.α.

Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων

Η ερευνητική - μελετητική Δράση «Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων» που υλοποιείται, αποτελεί τμήμα του έργου «Μελέτες, Έρευνες, Τροφοδότηση του Αναπτυξιακού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Αττικής, Δράσεις Διάχυσης Αποτελεσμάτων και Προώθησης σε Επιχειρήσεις», στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης «Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας Περιφέρειας Αττικής», που υλοποιείται από τον Αναπτυξιακό Οργανισμό «ΝΕΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ Α.Ε.», με χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Περιφέρειας Αττικής 2021–2025 (MIS: 5217109).

Σκοπός της έρευνας είναι η αποτύπωση του βαθμού εξωστρέφειας των επιχειρήσεων της Περιφέρειας Αττικής, η διερεύνηση των μορφών διεθνοποίησης, των κινήτρων και των εμποδίων που αντιμετωπίζουν, καθώς και η καταγραφή των αναγκών τους για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της διεθνούς παρουσίας τους. Παράλληλα, η μελέτη αναδεικνύει προτάσεις πολιτικής για τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού περιφερειακού πλαισίου στήριξης της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων.

Μέσω της ερευνητικής διαδικασίας συγκεντρώθηκαν 244 ολοκληρωμένες απαντήσεις από επιχειρήσεις της Περιφέρειας Αττικής σχετικά με τη διεθνή τους δραστηριότητα, ενώ η συνολική αποτύπωση των χαρακτηριστικών του δείγματος βασίστηκε σε 309 επιχειρήσεις, όλων των μεγεθών και από ευρύ φάσμα κλάδων οικονομικής δραστηριότητας.

Το μέγεθος και η σύνθεση του δείγματος επιτρέπουν την εξαγωγή αξιόπιστων συμπερασμάτων σχετικά με το επίπεδο διεθνοποίησης των επιχειρήσεων της Αττικής, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν κατά την ανάπτυξη διεθνούς δραστηριότητας, καθώς και τις προτεραιότητες για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών περιφερειακών πολιτικών που θα ενισχύσουν την εξωστρέφεια, την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά τους.